تبليغاتX
متافیزیک و حضور در دنیای مجازی

متافیزیک و حضور در دنیای مجازی

یادداشت هایی در ادبیات و فلسفه

 

دي روز ۱۵ اكتبر بود - ولي از آن جا كه مدتي است كلاس من به نحو خفني بالا رفته نمي دانم به تقويم شمسي چه روزي مي شود، به هر حال - در اين روز دو نفر كه حتا از من هم بيشتر چير مي دانستند به دنيا آمدند؛ نيچه و فوكو.

Michel Foucault كچلي بزرگ Friedrich Nietzsche با سبيلي چون سبيل پدرم

اين قضيه اين قدر براي ژست روشن فكري اهميت دارد كه بخواهم ۳:۱۰ صبح وبلاگ بياتم را آپ كنم بعد عمري.(چرا؟ چون این بابا این قدر با حال است که هايدگر می گفت نيچه پروژه متافيزيك فلسفه غرب را كه با افلاطون آغاز شده‏بود به پايان مى‏رساند و بى‏معنايى آن را آشكار مى‏كند.)

پس بخشي از مقاله ي "غزت‏الله فولادوند" - درباره ي "تاثير نيچه بر انديشه و ادبيات قرن بيستم" را، كه در مجله بخارا شماره ي ۳۳و ۳۴ منتشر شده است، مي آورم- دست بر قضا فولادوند هم از من هم بيشتر چير مي داند. چه قدر آدم از من هم بيشتر چير مي داند - :

در آثار فوكو، شخصيت محورى بدون شك نيچه است و سراسر نوشته‏هاى او مشحون ازحضور نيچه است. در 1971، فوكو مقاله‏اى نوشت به نام "نيچه، تبارشناسى، تاريخ" كه بسيارمعروف شد. به عقيده ی او، تاريخ رويدادها را از چشم‏انداز غايت و فرجام لحاظ مى‏كند و معناى‏ آن را پيشاپيش مى‏داند. ولى تبارشناسى متوجه تصادفى بودن رويدادها و بخت و صدفه خارج‏از هر گونه غايت متصور از پيش است. سر و كار تبارشناسى با "برخاستن" و "منشأ گرفتن" و"زايش" است، به معناى منشأ اخلاق يا زهد و رياضت يا عدالت يا كيفر و پاداش. فوكو مى‏گويد اين گونه تحليل تبارشناسانه در نيچه - به ويژه در تبارشناسى اخلاق - نشان مى‏دهد كه هيچ راز ياذات خارج از ظرف زمان در پس چيزها پنهان نيست. تنها راز اين است كه ذاتى وجود ندارد و اگرهم داشته باشد تكه تكه از چيزهاى بيگانه با آن درست شده است. به عقيده ی فوكو، تبارشناسى‏نيچه به ما امكان مى‏دهد كه به اتفاقات و خطاها و ارزيابي هاى نادر پى ببريم كه منشأ امور وارزش هاى هنوز موجود بوده‏اند. بدين ترتيب متوجه مى‏شويم كه آن چه مى‏پنداشتيم مقدس وغيرقابل تعرض و مصون از چون و چراست؛ در واقع محصول رويدادهايى يك سره تصادفى بوده‏است.

 

    سه شنبه بیست و چهارم مهر 1386ساعت  21:12   مهران مرتضایی |